Auteur: jdawson

  • Staat gaat excuses maken voor historisch onrecht ‘Afstandsmoeders’ en afgestanen

    Amsterdam, 13 april 2026

    De Nederlandse Staat streeft ernaar nog voor de zomer excuses te maken voor haar rol in het leed van de duizenden ‘afstandsmoeders’ en de kinderen (afgestanen) die zij onder dwang af moesten staan ter adoptie. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen erkent dat er sprake is geweest van groot onrecht en dat de gebeurtenissen rondom gedwongen afstand nooit had mogen plaatsvinden.

    Tussen 1956 en 1984 moesten duizenden ongehuwde meisjes en vrouwen onder druk hun kind afgestaan ter adoptie. In veel gevallen was er sprake van dwang vanuit instanties, religieuze instellingen of familie, zonder dat zij goed geïnformeerd werden over hun rechten en werd op afstand ter adoptie aangestuurd. Hierbij werd levenslange schade toegebracht bij moeders en afgestanen. De samenleving, overheidsinstanties en particuliere instellingen stigmatiseerden ongehuwde zwangere meisjes en vrouwen. Deze meisjes en vrouwen kwamen terecht in een systeem dat hen bij voorbaat diskwalificeerde als moeders en hun onvolledig, danwel onjuist voorlichtte en het recht ontnam om voor hun kinderen te kunnen zorgen. Zowel bij de moeders als bij de afgestanen heeft dit voor veel leed gezorgd en zij ondervinden tot op de dag hier de gevolgen van.

    “Dit leed is mede veroorzaakt door het handelen en tekortschieten van de overheid en instanties die onder haar verantwoordelijkheid vielen,” zegt Ellen Venhuizen, voorzitter van stichting De Nederlandse Afstandsmoeder. “Zo werden moeders onder druk gezet om zogeheten ‘afstandsverklaringen’ te tekenen, die achteraf geen wettelijke basis bleken te hebben. Excuses vanuit de Staat zouden een erkenning moeten bevatten deze onwettige praktijken.

    Startpunt voor herstel

    Na jarenlange strijd, waaronder een rechtszaak gevoerd door Trudy Scheele-Gertsen en Bureau Clara Wichmann, is er groot nieuws: de Staat wil nog voor de zomer excuses maken voor het aangedanen leed in de poging een proces van herstel te starten. “Deze excuses kunnen het begin inleiden van een proces van herstel, maar moeten wel handen en voeten krijgen door het bieden van herstelmaatregelen,” zegt hoofd strategische rechtszaken Linde Bryk van Bureau Clara Wichmann.

    “De archieven moeten opengesteld worden voor slachtoffers die tot op de dag van vandaag hun dossiers niet volledig in mogen zien, terugdraaiing van adoptie moet mogelijk gemaakt worden, en evenals naamsverandering,” zegt Frans Haven, voorzitter van stichting Verleden in Zicht die opkomt voor de afgestanen. “De excuses moet opgevolgd worden met daden, beginnend met het bieden aan slachtoffers van de vrijheid om hun eigen geschiedenis te kennen.”

    Bekijk ook

  • Hoger beroep aangekondigd in Siliconenzaak: ‘Blijven doorstrijden voor 60.000 vrouwen’

    Amsterdam, 17 maart 2026

    Bureau Clara Wichmann heeft aangekondigd in hoger beroep te gaan in de zaak tegen Amerikaanse farmareus Allergan (nu AbbVie). Bureau Clara Wichmann eist schadevergoeding van Allergan voor 60.000 Nederlandse vrouwen omdat de implantaten die zij van deze fabrikant hebben ontvangen gezondheidsrisico’s veroorzaken, waaronder een zeldzame vorm van lymfeklierkanker.

    “Wij laten het hier niet bij zitten,” zegt Linde Bryk, hoofd strategische rechtszaken bij Bureau Clara Wichmann. “Wij blijven strijden voor alle vrouwen die nog steeds door deze gebrekkige implantaten geraakt worden: de vrouwen die lymfeklierkanker kregen of op een andere manier langdurig ziek werden, maar ook de vrouwen die hun borstimplantaten preventief willen verwijderen.”

    Vrouwen die uit voorzorg hun getextureerde borstimplantaten willen laten verwijderen, moeten deze behandeling tot op heden zelf betalen als zij nog geen klachten hebben. Dit kan oplopen tot in de duizenden euros. Zij die dat niet kunnen betalen, lopen in veel gevallen nog steeds rond met de implantaten en bijbehorende gezondheidsrisico’s. “Deze implantaten voldoen niet aan wat de vrouwen redelijkwerwijs mochten verwachten,” zegt Bryk. “De implantaten zijn gebrekkig en daarmee hebben deze vrouwen recht op een vergoeding om zelf te kunnen bepalen of ze de implantaten willen verwijderen.”

    Van de markt gehaald.

    In Europa worden de zogeheten Biocell borstimplantaten van de fabrikant Allergan sinds december 2018 niet meer op de markt gebracht. Vrouwen met deze implantaten hebben meer risico op een zeldzame vorm van lymfeklierkanker (BIA-ALCL). In Nederland hadden ongeveer 60.000 vrouwen Biocell implantaten toen het product van de markt werd gehaald. Allergan erkent tot op heden niet dat het gaat om een gebrekkig product. Als het hof in het hoger beroep de vorderingen van Bureau Clara Wichmann toewijst, dan kan een schadevergoeding oplopen tot meer dan een miljard.

    “De groep vrouwen waarvoor wij opkomen zijn gewone vrouwen, vrouwen die implantaten namen om verschillende redenen: dragers van het borstkanker gen, vrouwen die borstkanker kregen, vrouwen met kleine of minder grote borsten, en trans vrouwen,” zegt Bryk. “Als vrouw krijg je door de maatschappij een schoonheidsbeeld opgelegd dat borsten, vooral grote, wenselijk zijn. Toen deze implantaten van de markt werden gehaald werden deze vrouwen door Allergan niet tegemoetgekomen, terwijl zij tientallen jaren veel omzet heeft gegenereerd door de verkoop van een product dat ernstige gezondheidsschade kan veroorzaken, zonder dat zij vrouwen daarvan op de hoogte heeft gesteld.”

    Verbazing over uitspraak.

    De rechtbank Amsterdam oordeelde eind vorig jaar dat Allergan niet aansprakelijk is voor de getextureerde borstimplantaten omdat het niet om een gebrekkig product zou gaan.

    “Het vonnis van de rechtbank kwam als een enorme teleurstelling voor de vrouwen die dagelijks geconfronteerd worden met de gevolgen van de implantaten van Allergan,” zegt Jantina Hiemstra, advocaat van Bureau Clara Wichmann. “De rechtbank heeft vastgesteld dat BIA-ALCL een ‘zeer ernstig potentieel schadelijk neveneffect’ is waarvan ‘vaststaat’ dat het risico al bestond sinds het op de markt brengen van de implantaten. Dit had tot de conclusie moeten leiden dat de implantaten een veiligheidsgebrek hebben. Omdat de rechter echter niet de juiste juridische toets voor aansprakelijkheid hanteert, komt zij onterecht tot een andere conclusie. Gelet op het vele bewijs van de gebrekkigheid en de kennis van Allergan daarover, zien wij het hoger beroep met vertrouwen tegemoet.”

    Bureau Clara Wichmann zal de komende maanden bij het hof Amsterdam uiteenzetten en onderbouwen waarom zij het niet eens is met het oordeel van de rechtbank, en de betrokken vrouwen op de hoogte houden van verdere ontwikkelingen. De zaak wordt gesteund door de Borstkankervereniging Nederland en het SVS Meldpunt Klachten Siliconen.

    Bekijk ook

  • Persbericht: Hoger beroep in rechtszaak de Meisjes van De Goede Herder

    Op 13 oktober 2025 vond bij het gerechtshof Amsterdam het hoger beroep plaats in de zaak van achttien vrouwen tegen de katholieke congregatie De Goede Herder. De vrouwen eisen erkenning voor het leed dat hen is aangedaan toen zij tussen 1951 en 1979 verbleven in instellingen van de Goede Herder, waar zij onder dwang moesten werken.

    Tussen 1860 en 1979 werden duizenden meisjes en jonge vrouwen tewerkgesteld in de kloosters van de Zusters van de Goede Herder, onder meer in Bloemendaal, Zoeterwoude, Almelo en Velp. De vrouwen in deze zaak waren destijds minderjarig en verbleven er veelal op last van de kinderrechter of voogdij, zogenaamd ter bescherming. In werkelijkheid werden zij onderworpen aan onbetaalde arbeid, zonder onderwijs of adequate begeleiding. Wie niet gehoorzaamde, werd bestraft of opgesloten.

    In 2018 kwam via onderzoek van NRC aandacht voor deze misstanden. Samen met Bureau Clara Wichmann stelden de vrouwen in 2019 de congregatie aansprakelijk voor de schade die zij hebben geleden. Volgens deskundigen voldoet de arbeid die zij moesten verrichten aan de internationaal erkende definitie van dwangarbeid, die ook toen al verboden was onder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie.

    De rechtbank Haarlem wees hun vorderingen in 2023 af wegens verjaring. De vrouwen zijn, gesteund door Bureau Clara Wichmann, in hoger beroep gegaan. Tijdens de zitting van 13 oktober boog het gerechtshof zich opnieuw over de vraag of de Congregatie onrechtmatig heeft gehandeld en of een beroep op verjaring hier opgaat.

    Linde Bryk, hoofd strategische rechtszaken bij Bureau Clara Wichmann:

    “Bureau Clara Wichmann steunt deze zaak al meer dan zes jaar omdat het onacceptabel is dat de Congregatie haar verantwoordelijkheid ontloopt voor de mensenrechtenschendingen die zijn begaan. Duizenden meisjes en vrouwen is onderwijs onthouden, zij werden onderworpen aan dwangarbeid en getraumatiseerd.”

    De vrouwen worden vertegenwoordigd door mr. Liesbeth Zegveld en mr. Brechtje Vossenberg van Prakken d’Oliveira Human Rights Lawyers.

    Lees meer over de zaak in dit artikel van Trouw.