Categorie: Alles

UPDATE 4 november 2025:

Franse toezichthouder bevestigt oordeel over discriminerend Facebook-algoritme

Na het oordeel van het College voor de Rechten van de Mens in februari 2025, waarin werd vastgesteld dat Meta Platforms Ireland Ltd. verboden onderscheid maakt op grond van geslacht bij het tonen van vacatures op Facebook, heeft ook de Franse gelijkheidsautoriteit Défenseur des Droits op 4 november 2025 geoordeeld dat Meta’s advertentie-algoritme discrimineert.

De Franse klacht werd ingediend door Fondation des Femmes en Femmes Ingénieures, mede op basis van onderzoek van Global Witness; hetzelfde onderzoek dat Bureau Clara Wichmann in Nederland uitvoerde. Dit onderzoek liet vergelijkbare, sterk stereotyperende resultaten zien: vacatures voor functies als monteur werden vooral aan mannen getoond, terwijl banen als receptionist grotendeels aan vrouwen werden gepresenteerd.

De Franse toezichthouder sluit daarmee aan bij het oordeel van het Nederlandse College, dat concludeerde dat Meta’s algoritme bestaande genderstereotypen versterkt en ongelijkheid op de arbeidsmarkt in stand houdt. Beide instanties benadrukken dat Meta verantwoordelijk is voor de werking van zijn algoritmen en verplicht is om maatregelen te nemen tegen deze discriminerende effecten.

Deze uitspraken tonen aan dat het probleem niet op zichzelf staat: algoritmische discriminatie is een grensoverschrijdend vraagstuk dat om stevig toezicht en duidelijke regelgeving vraagt. Bureau Clara Wichmann en Global Witness blijven zich inzetten voor eerlijke digitale systemen waarin gelijke kansen centraal staan.

Lees hier meer over de uitspraak in Frankrijk:
Facebook algorithm breaking the law – French equalities regulator decides

 

PERSBERICHT:

Facebook-algoritme maakt zich schuldig aan verboden discriminatie – College voor de Rechten van de Mens  

Amsterdam, 18 februari 2025 – Meta maakt zich schuldig aan verboden discriminatie op grond van geslacht. Dit blijkt uit een oordeel van het College voor de Rechten van de Mens dat vandaag bekend is gemaakt. Het onafhankelijke mensenrechteninstituut van Nederland oordeelt dat het advertentie-algoritme van Meta Ierland Ltd. (Meta), dat verantwoordelijk is voor het aanbieden van Facebook advertenties in Europa, een verboden onderscheid maakt op grond van geslacht.  

Het oordeel van het College volgt na een klacht die is ingediend door Bureau Clara Wichmann, een stichting die zich inzet voor vrouwenrechten en gendergelijkheid, in samenwerking met de onderzoeks- en campagneorganisatie Global Witness. Onderzoek in 2022 en 2023 bracht een duidelijke genderbias in Meta’s advertentie-algoritme aan het licht. Dit algoritme bepaalt aan wie advertenties worden getoond. Bepaalde vacatures, zoals elektricien, kapper, monteur, receptionist en leerkracht basisschool werden in Nederland vrijwel uitsluitend aan mannen of vrouwen getoond. Zo werd de vacature voor de functie van receptionist voor 96% (2022) en 97% (2023) aan vrouwelijke Facebookgebruikers getoond. De vacature van monteur werd voor 96% (2022 en 2023) aan mannelijke Facebookgebruikers getoond. Hierdoor worden bestaande ongelijkheden en stereotypen versterkt en in stand gehouden.  

Berty Bannor, medewerker bij Bureau Clara Wichmann, verklaart: “Vandaag is een belangrijke dag voor Nederlandse Facebook-gebruikers. Zij hebben nu een toegankelijk mechanisme om Big Tech-bedrijven als Facebook ter verantwoording te roepen en te zorgen dat de rechten die zij offline genieten, ook in de digitale wereld worden gewaarborgd.”  

Rosie Sharpe, Senior Campaigner on Digital Threats bij Global Witness: “Wij verwelkomen het besluit van het College om onze klacht tegen Meta gegrond te verklaren. Deze uitspraak is een belangrijke stap in het verantwoordelijk houden van Big Tech voor de manier waarop zij hun diensten ontwerpen en de discriminerende effecten die hun algoritme op mensen kunnen hebben. Wij hopen dat dit oordeel als springplank kan dienen voor verdere actie, in Europa en daarbuiten.”  

Thomas van der Sommen, advocaat bij Prakken d’Oliveira en juridisch vertegenwoordiger van de organisaties, voegt toe: “Meta heeft het College niet kunnen overtuigen dat zijn advertentie-algoritme niet discrimineert op basis van geslacht. De algoritmes benadelen vrouwen in het bijzonder en dat moet stoppen. Dit oordeel schept een helder en overtuigend precedent voor de manier waarop algoritmes moeten worden gereguleerd onder de anti-discriminatiewetgeving.”  

Algoritme maakt zich schuldig aan verboden indirecte discriminatie op grond van geslacht

Dit is waarschijnlijk de eerste keer dat een officieel Europees mensenrechtenorgaan vaststelt dat het algoritme van een social media platform discrimineert op basis van geslacht. Het oordeel komt kort nadat Meta aankondigde zijn interne programma voor Diversiteit, Gelijkheid en Inclusie te beëindigen en de drempel voor wat als haatzaaien en discriminatie op het platform wordt beschouwd te verlagen – waaronder uitingen met betrekking tot gender. Het oordeel van het College volgt na een eerdere zaak in de VS, waar Meta akkoord ging met het veranderen van de wijze waarop hun algoritmes werken. Samen met Fondation des Femmes diende Global Witness een soortgelijke klacht in bij de Franse toezichthouder op gelijkheid.  

Volgens Nederlandse en EU anti-discriminatiewetgeving is het verboden om onderscheid te maken op basis van geslacht bij het tonen van vacature-advertenties, om zo genderongelijkheid en discriminatie op de arbeidsmarkt te voorkomen.  

Het College oordeelt dat Meta een zorgplicht heeft om de mate waarin het algoritme stereotypen in stand houdt te monitoren, en om maatregelen te nemen om dit effect te neutraliseren. Meta heeft niet aangetoond dat het aan deze zorgplicht voldoet. Om verdere discriminatie te voorkomen, dient Meta aanvullende maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat zijn advertentie-algoritme geen discriminerende uitkomsten meer genereert.  

Bureau Clara Wichmann en Global Witness overwegen mogelijke vervolgstappen. Zij staan ook open voor een constructieve dialoog met Meta over het ontwikkelen van een beter en eerlijker systeem.  

De klacht voor het College voor de Rechten van de Mens is opgesteld in samenwerking met Brechtje Vossenberg en Thomas van der Sommen van Prakken d’Oliveira. Business & Human Rights Clinic en het ILPLab van de Universiteit van Amsterdam hebben in de voorbereidende fase met ons op deze zaak gewerkt.

_____________________________________________________________________________________________

Eind persbericht | Noot voor de redactie – Niet voor publicatie: 
Lees het volledige oordeel van het College voor de Rechten van de Mens.

Over Bureau Clara Wichmann  

Bureau Clara Wichmann streeft naar een betere maatschappelijke en rechtspositie van vrouwen in Nederland. Hiernaast zijn wij medestander in het bestrijden van alle vormen van genderdiscriminatie, ongelijkheid en stereotypering. Dit gebeurt door bevordering en beïnvloeding van het recht, de rechtspraktijk, wet- en regelgeving en de wettoepassing waarin principiële kwesties aan de orde komen die de rechten van vrouwen direct raken. 

Over Global Witness 
Global Witness is een onderzoeks- en campagneorganisatie die blootlegt hoe industrieën die de klimaatcrisis aanwakkeren, winst maken uit vernietiging. We staan zij aan zij met gemeenschappen die zich verzetten om hun rechten en leefomgeving te beschermen. Met geavanceerde onderzoeksmethoden brengen we financiële en politieke structuren aan het licht die machtsmisbruik door bedrijven mogelijk maken, met schadelijke gevolgen voor mens en planeet. We werken samen met direct getroffenen om hen te beschermen tegen bedreigingen en hen te betrekken bij klimaatbesluitvorming tijdens de overgang naar schone energie.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Amsterdam, dinsdag 23 september 2025 – Bij de Rechtbank Amsterdam vindt vandaag de inhoudelijke behandeling plaats in de collectieve actie (WAMCA-procedure) die Bureau Clara Wichmann voert tegen de Amerikaanse farmaceut Allergan (nu AbbVie).

In december 2022 stapte Bureau Clara Wichmann naar de rechter om een schadevergoeding te eisen namens 60.000 mensen met ruwe of getextureerde borstimplantaten van Allergan vanwege de mogelijke gezondheidsrisico’s.

Bureau Clara Wichmann stelt dat Allergans getextureerde implantaten gebrekkig zijn. De implantaten kunnen twee dingen veroorzaken: een vorm van lymfeklierkanker (BIA-ALCL) en een terugkerend patroon van zowel systemische als lokale klachten (samen vaak ‘ASIA’ of ‘BII’ genoemd), zoals ernstige vermoeidheid en pijn. Bovendien heeft Allergan patiënten niet dan wel niet tijdig geïnformeerd over de risico’s, terwijl zij wel van de risico’s op de hoogte was. In 2019 zijn de borstimplantaten door Allergan van de markt gehaald.

Bureau Clara Wichmann eist voor haar achterban in deze zaak compensatie voor het leed dat de implantaten, alle behandelingen en de onzekerheid hebben veroorzaakt. Onderdeel daarvan is een vergoeding van de kosten voor verwijdering van de borstimplantaten en een eventuele reconstructie als vrouwen die behandelingen willen laten uitvoeren of al hebben laten uitvoeren. Op dit moment moeten veel vrouwen een verwijdering van de implantaten zelf betalen. De verwijdering wordt niet vergoed, tenzij een arts bij de zorgverzekeraar aangeeft dat dit medisch noodzakelijk is. Ondanks dat de siliconenpoli’s in Nederland de afgelopen jaren duizenden vrouwen hebben geholpen, blijven de wachtlijsten lang.

Linde Bryk, hoofd strategische rechtszaken bij Bureau Clara Wichmann:

“Dat vrouwen die klachten hebben het verwijderen van de borstimplantaten zelf moeten betalen, is onacceptabel. Allergan leverde een gebrekkig product aan deze vrouwen, dan geldt ‘niet goed, geld terug’.”

Voor de vrouwen die ASIA en/of BIA-ALCL hebben gekregen wordt daarnaast nog een aparte schadevergoeding gevorderd.

Jantina Hiemstra, advocaat van Bureau Clara Wichmann:

“De implantaten van Allergan boden niet de veiligheid die vrouwen daarvan mochten verwachten. Dit heeft veel leed veroorzaakt bij de vrouwen die deze implantaten hebben gekregen. De ontkenning van het probleem door Allergan helpt deze vrouwen niet verder. Allergan moet haar verantwoordelijkheid nemen voor het product dat zij zelf heeft ontworpen en op de markt heeft gebracht. Het risico van dat product moeten niet voor rekening van de vrouwen komen, maar voor rekening van Allergan, die daaraan jarenlang veel geld heeft verdiend.”

Vandaag is een belangrijke dag voor de rechtszaak. “Vandaag kunnen vrouwen die jarenlang niet gehoord en begrepen werden eindelijk zich tot de rechter richten en samen voor hun recht opkomen.”, aldus Linde Bryk.

Achtergrond en procesverloop
De Siliconenzaak is een collectieve actie onder de WAMCA. In 2024 werd de procedure tijdelijk aangehouden om een minnelijke oplossing te verkennen; omdat die uitbleef, is de zaak hervat. Bureau Clara Wichmann heeft op 22 januari 2025 nadere stukken ingediend; AbbVie diende op 23 april 2025 haar inhoudelijke reactie in. De zitting van vandaag markeert een belangrijke fase in de beoordeling van de vorderingen.

De rechtbank zal op een nader te bepalen datum uitspraak doen. Bureau Clara Wichmann informeert de media zodra daarover duidelijkheid bestaat.

Noot voor de redactie 

Tijdens de zitting zullen drie vrouwen spreken over hun traject: de ontwikkeling van klachten na implantatie, het medische circuit dat daarop volgde, de beslissing tot explantatie en de gevolgen voor gezondheid, werk en dagelijks leven. Hun verklaringen geven context aan de overgelegde medische en juridische stukken.

WAMCA
De WAMCA (Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie) maakt het mogelijk om in één procedure voor een grote groep personen met gelijksoortige schade schadevergoeding te vorderen.

Afgelopen weekend werd bekend dat Lilian Janse niet op de kieslijst van de SGP mag staan voor de Tweede Kamerverkiezingen. De partij weigert vrouwen als kandidaat toe te laten en overtreedt daarmee het passieve kiesrecht – het recht om je verkiesbaar te stellen – zoals vastgelegd in de Grondwet en internationale verdragen.

Tussen 2005 en 2012 voerde Bureau Clara Wichmann juridische procedures om dit recht voor iedereen in Nederland, ook binnen politieke partijen, af te dwingen. Het passieve kiesrecht is een fundamenteel onderdeel van onze democratische rechtsstaat: naast het stemrecht garandeert het dat iedere burger zich verkiesbaar mag stellen en zo medeverantwoordelijkheid kan nemen voor het politieke beleid.

De procedures stonden in het teken van het universele kiesrecht voor álle burgers. Wanneer een partij van welke (godsdienstige) gezindte dan ook meedoet aan verkiezingen, dient zij zich te houden aan de Grondwet en fundamentele mensenrechten.

In 2010 oordeelde de Hoge Raad dat de Nederlandse Staat, op basis van het VN-Vrouwenverdrag, verplicht is om politieke uitsluiting van vrouwen tegen te gaan. In 2012 volgde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens met een uitspraak waarin werd bevestigd dat de Staat het passieve kiesrecht van vrouwen moet waarborgen. Een beroep op een bepaalde religieuze overtuiging doet daar niet aan af, zo bepaalde deze rechterlijke instanties.

Sindsdien heeft de SGP haar beleid op papier slechts marginaal aangepast onder meer door een reglementswijziging. Hoewel er op gemeentelijk niveau twee vrouwelijke kandidaten op de lijst zijn gekomen, is het beginselprogramma van de partij nooit gewijzigd. De indruk bestond dat de partij zich hield aan de uitspraken van de rechterlijke instanties.

Die indruk is afgelopen zaterdag, 24 mei 2025, weggenomen. Tijdens het partijcongres werd een motie van SGP afdeling Vlissingen verworpen waarin zij pleitte voor het openstellen van de Tweede Kamerkandidatenlijst voor vrouwen. Daarmee blijkt dat de SGP het grondrecht op passief kiesrecht nog altijd niet erkent of naleeft.

De afwijzing van deze motie staat haaks op de Nederlandse Grondwet en de relevante verdragen. De Staat moet nu optreden om de naleving van dit grondrecht af te dwingen. De overheid heeft de plicht om rechterlijke uitspraken serieus te nemen en maatregelen te treffen ter bescherming van het passieve kiesrecht van vrouwen.

Zolang de SGP dit recht stelselmatig schendt, zou zij uitgesloten moeten worden van deelname aan verkiezingen en zou de partijfinanciering moeten worden opgeschort. In een democratische rechtsstaat hoort geen enkele partij zich te mogen onttrekken aan de spelregels van onze democratie – en die regels schrijven voor dat álle burgers gelijke politieke rechten hebben. Bureau Clara Wichmann onderzoekt op dit moment de juridische mogelijkheden.

Sinds 2020 is de Wet herziening partneralimentatie van kracht. Deze wet heeft de maximale duur van partneralimentatie verkort van 12 naar 5 jaar. Dit zou aansluiten bij de maatschappelijke ontwikkelingen waarbij gelijke arbeidskansen en gelijke zorgverdeling tussen partners (tijdens en na het huwelijk) de norm is. Daarnaast moedigt de wet partners aan om al tijdens het huwelijk afspraken over de duur en hoogte van de alimentatie vast te leggen. In 2025 vindt een tussenevaluatie van de wet plaats door Regioplan, waarin de indicatoren voor meting worden vastgesteld. De volledige evaluatie staat gepland voor 2027. 

In de praktijk blijkt echter dat de veronderstelde gelijkheid tussen partners nog lang niet bereikt is. Vrouwen verlenen nog steeds vaker de zorgtaken tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap dan mannen, wat kan leiden tot een achterstand op de arbeidsmarkt. Partneralimentatie is bedoeld om deze economische achterstand te compenseren, maar de verkorting van de termijn van 12 naar 5 jaar blijkt in de meeste gevallen onvoldoende. 

Bureau Clara Wichmann zet zich in voor een maatschappelijke en juridisch gelijkwaardige positie van vrouwen en andere personen en wil de discriminerende werking van deze wet tegengaan. In art. 1:157 lid 7 BW is een hardheidsclausule opgenomen die het mogelijk maakt om, op grond van de redelijkheid en billijkheid, een verlenging van de alimentatieduur te verzoeken. Naar onze mening moet dit artikel ruim worden geïnterpreteerd, gelet op de huidige maatschappelijke positie van vrouwen.  

In dat kader en met oog op de aanstaande wetsevaluatie zijn wij op zoek naar kandidaten voor een strategische procedure waarin beroep wordt gedaan op de hardheidsclausule. Door middel van deze procedure willen wij bijdragen aan een eerlijke benadering die beter aansluit bij de werkelijke positie van vrouwen.  

Geïnteresseerde kandidaten of hun advocaat kunnen contact met ons opnemen via telefoonnummer 020-261 4440 of per email via info@clara-wichman.nl. Ook voor vragen of opmerkingen kan er contact met ons worden opgenomen. 

‼️Belangrijk bericht in procedure ‘Afstandsmoeders’.

De zitting van komende maandag 21 oktober bij het Gerechtshof Den Haaf inzake de ‘afstandsmoederszaak’ gaat helaas niet door.

Wij vernamen zojuist dat een van de raadsheren zich moest terugtrekken om de onafhankelijkheid te kunnen waarborgen.

De zitting zal waarschijnlijk in de periode december – februari plaatsvinden. Zodra een datum bekend is zullen wij deze op onze website en social media delen.

Ken je mensen die voornemens waren om naar de zitting te gaan? Deel dan dit bericht met hen.