Categorie: Werk en Inkomen

  • College: ‘Ongelijke beloning van vrouwelijke rechters is discriminatie’

    Amsterdam,  5 maart 2026 

    De Staat maakt zich schuldig aan discriminatie door vrouwelijke rechters tijdens hun opleiding, en in sommige gevallen hierna, minder te betalen dan mannelijke collega’s. Dat oordeelt het College voor de Rechten van de Mens vandaag in een procedure aangespannen door Bureau Clara Wichmann en vrouwelijke rechters, bijgestaan door advocatenkantoor Stibbe.  Door rechters jarenlang in te schalen op basis van het laatstverdiende loon kregen vrouwelijke rechters soms tot wel 10% minder betaald dan hun mannelijke collega’s voor hetzelfde werk. Het oordeel is een belangrijke stap richting gelijkwaardigheid en compensatie voor de benadeelde rechters.  

    “Een grote overwinning,” volgens Marlies Vegter, jurist bij Bureau Clara Wichmann die samen met vrouwelijke rechters de zaak aanspande. “Niet alleen voor de rechters die deze zaak zijn begonnen, maar voor alle vrouwen die tot de dag van vandaag onterecht minder betaald krijgen dan hun mannelijke collega’s vanwege een onjuiste manier van inschalen.” Volgens vakbond FNV is de loonkloof tussen vrouwen en mannen nog groot: zo krijgen vrouwen in Nederland gemiddeld 10,5% te weinig betaald. “De rechterlijke macht zou dé plek moeten zijn waar zulk onrecht niet plaatsvindt,” zegt Vegter. 

    Bureau Clara Wichmann ziet deze uitspraak als opmaat naar een civiele procedure voor schadevergoeding. “De wet verplicht simpelweg tot het ongedaan maken van discriminatie,” zegt Vegter. De Staat is juridisch verplicht de betrokken rechters te compenseren, waar ook het College op wijst in haar uitspraak.”  

    Beleidskeuzes 

    Het onrechtmatige verschil in beloning was het resultaat van beleid: zo was het ‘laatstverdiend salaris’ bepalend voor de inschaling van nieuwe rechters. Hiermee wordt de loonkloof die in Nederland bestaat overgenomen door de overheid. Onder druk van een grote groep rechters die dit aankaartten en de procedure had de Staat het beleid al aangepast. Sinds 1 juli 2023 wordt het loon van rechters vastgesteld op basis van het aantal jaren werkervaring. Maar voor de vele vrouwelijke rechters die vóór juli 2023 zijn ingestroomd, veranderde er niets.  

    Ook laat het nieuwe beleid nog ruimte voor willekeur in inschaling. Zo waarschuwde de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak dat het huidige beleid nog steeds ruimte laat voor willekeur in looninschaling omdat ervan afgeweken mag worden. Hierdoor kan deze vorm van loondiscriminatie ook in de toekomst blijven bestaan.  

    Compensatie 

    Het College vraagt de Staat nu stappen te nemen om de benadeelde vrouwelijke rechters te compenseren. Bureau Clara Wichmann en de betrokken advocaten van advocatenkantoor Stibbe onderstrepen dit. De beloningsverschillen, oplopend tot duizenden euro’s per jaar, moeten hersteld worden. “Wij verwachten dat de Staat gevolg zal geven aan het oordeel van het College,” zeggen Astrid Helstone en Fiona Stewart van advocatenkantoor Stibbe. “Een collectieve schadevergoedingsregeling lijkt ons hier op zijn plaats.”

    Bekijk ook

  • Misstandenboek ‘Kraamverzorgenden in de Knel’ overhandigd aan Minister van VWS

    Amsterdam, 5 februari 2026

    Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Jan Anthonie Bruijn (VVD) heeft vandaag een boek in ontvangst genomen waarin de benarde situatie van kraamverzorgenden in Nederland onderzocht is. De kraamzorgsector kampt al langer met structurele personeelstekorten, waardoor de toegankelijkheid en kwaliteit van deze essentiële zorg niet meer gegarandeerd is. Kraamverzorgenden zelf ervaren de gevolgen hiervan dagelijks, wat leidt tot nog meer uitval: hoge werkbelasting, lage vergoedingen en grote druk op het privéleven. 

    Kraamzorg heeft een bijzondere plaats binnen ons zorgstelsel en onze samenleving: in de eerste week na de geboorte van een baby staat de kraamverzorgende het gezin thuis bij. De kraamverzorgende ontfermt zich over moeder en kind, houdt hun gezondheid in de gaten, geeft voorlichting en helpt bij het huishouden. Deze vorm van zorg is van groot belang voor een goede start van het leven van een kind, het herstel van de moeder, en helpt veel langdurige (gezondheids)problemen te voorkomen door vroege betrokkenheid. 

    Duizenden kraamverzorgenden (overwegend vrouwen) zetten zich vol passie dag en nacht in voor deze gezinnen, maar de sector staat zwaar onder druk. Grote werkbelasting, onvoorspelbare werktijden (een geboorte houdt zich immers niet aan kantoortijden), personeelstekorten en lage vergoedingen dreigen ons unieke systeem van kraamzorg te laten instorten. Een grote uitstroom van werknemers heeft ervoor gezorgd dat kraamzorg inmiddels niet langer overal en voor iedereen gegarandeerd is. Zo heeft iedere zwangere in Nederland recht op minimaal 24 uur kraamzorg, maar gezinnen ontvangen regelmatig minder zorg dan geïndiceerd. Dit is juist voor de meest kwetsbare gezinnen erg zorgelijk, omdat zij deze zorg vaak hard nodig hebben.  

    Breekpunt 

    “Kraamzorg wordt structureel ondergewaardeerd,” zegt Berty Bannor, jurist bij Bureau Clara Wichmann die het misstandenboek samenstelde. “Kraamverzorgenden moeten steeds meer doen met steeds minder. Iedereen ziet het belang van deze onmisbare zorg in, maar toch naderen we inmiddels een breekpunt. Deze situatie is simpelweg niet houdbaar.” 

    De conclusies van het misstandenboek zijn duidelijk. Kraamzorg moet verankerd worden als preventieve basiszorg die voor iedereen toegankelijk is, de tarieven vanuit de zorgverzekeraars moeten structureel omhoog, en wachtdiensten moeten binnen de sector erkend en eerlijk betaald worden als arbeidstijd. Kraamverzorgende Ans Burger, een van de vrouwen die in het misstandenboek geïnterviewd is, kan zich hierin vinden. “Er moet meer waardering komen vanuit overheid, verzekeraars en werkgevers. Onze werk-privébalans moet serieus genomen worden. En bovenal moet elk gezin de zorg krijgen die ze nodig hebben in die eerste dagen na een bevalling. Wanneer je je haast van het ene gezin naar het andere kun je hen niet goed begeleiden. Dat werkt niet.” 

    Het misstandenboek ‘Kraamverzorgenden in de Knel’ is hier te lezen.  

    Brede steun 

    In de zomer van 2025 hebben meerdere vakbonden al een manifest aangeboden aan de Tweede Kamer en aan de Minister van VWS, mede-ondertekend door Bureau Clara Wichmann. Sindsdien is er steeds meer aandacht voor dit probleem in de politiek, en een steeds luidere roep voor verandering.  

    “Als Nederland dit unieke stelsel van zorg wil behouden, is fundamentele verbetering geen wens, maar een voorwaarde,” zegt Bannor. “Voor de kraamverzorgenden zelf en voor de veiligheid en gezondheid van moeders en kinderen.” 

    Bekijk ook

  • Politiek weigert PGB-budgetten te verhogen, zorgverleners betalen de prijs

    Amsterdam, 20 januari 2026

    Begin dit jaar zou wetgeving ingaan die PGB-zorgverleners (betaald uit een ‘persoonsgebonden budget’) dezelfde rechten geeft als iedere andere werknemer. Zo zouden zij onder andere het recht krijgen op sociale zekerheid en ontslagbescherming. Dit alles werd in gang gezet na een uitspraak van de Centrale Raad voor Beroep dat de oude wetgeving discriminerend naar vrouwen toe was. Namelijk, het werk van een beroepsgroep die bestaat uit 90% vrouwen, werd structureel onderbetaald en niet beschermd.

    Inmiddels zijn er verschillende debatten en overleggen gevoerd, en amendementen ingediend die deze wet in willen perken. Bureau Clara Wichmann ziet dat de politiek op allerlei manieren om de kern heen draait: de budgetten voor deze essentiële zorgverleners moeten simpelweg omhoog zodat de budgethouders niet worden gekort en tegelijkertijd de PGB-zorgverleners hun gelijke rechten kunnen krijgen. Maar, verschillende politieke partijen willen hier niet voor betalen.

    Het demissionaire kabinet verschoof juist het probleem: de budgetten zouden niet omhooggaan. Hierdoor zouden zorgverleners tot wel een kwart minder loon of een beëindigde arbeidsovereenkomst moeten accepteren. Dit is uiteindelijk opgelost na een interventie door meerdere partijen, waaronder Bureau Clara Wichmann, de Vereniging voor Vrouw en Recht en Per Saldo.

    Andere politieke partijen maken nu een vergelijkbare draai door de belangen van zorgverleners en zorgbehoevenden als tegenstrijdig te behandelen. Zo zou een verbetering van de situatie voor de één per definitie een verslechtering voor de ander betekenen. Dit is alleen in het geval dat de politiek blijft weigeren om beide groepen voldoende financieel tegemoet te komen.

    Het is aan de politiek om voldoende budget ter beschikking te stellen, zodat én zorgverleners behandeld worden als volwaardige werknemers én budgethouders de zorg krijgen die hen toekomt. Stel zorgbehoevenden en de mensen die dit bieden voorop. Als het pgb-systeem niet goed werkt in dit opzicht, moet gezocht worden naar een ander systeem waarin beide partijen beschermd worden.

    Liefdevol werk verdient waardering. Daar hoort een vangnet bij en dezelfde rechten die elke andere werknemer heeft. Pogingen om de kosten hiervan af te schuiven op zorgbehoevenden is onacceptabel.

    Bekijk ook

  • Persbericht: Staat weigert compensatie voor vrouwelijke rechters, ondanks erkende loonkloof

    Utrecht, 6 maart 2025 – De Nederlandse Staat blijft weigeren vrouwelijke rechters te compenseren voor jarenlang misgelopen salaris, ondanks aantoonbare loondiscriminatie. Tijdens de zitting bij het College voor de Rechten van de Mens hield de Staat vol dat de invoering van een nieuw inschalingsbeleid op 18 juli 2024 voldoende is om verdere ongelijkheid te voorkomen. Maar voor de vele vrouwelijke rechters die vóór 1 juli 2023 zijn ingestroomd, verandert er niets. Vrouwelijke rechters en officieren van justitie verdienen al decennia minder dan hun mannelijke collega’s, met een verschil tot 10% per jaar. 

    De overheid stelt dat het oorspronkelijke inschalingssysteem – waarin ‘laatstverdiend salaris’ bepalend was voor inschaling – niet onrechtmatig was, en dat zij niet verplicht is om terugwerkende correcties door te voeren.  

    Maar volgens Bureau Clara Wichmann en de advocaten van de vrouwelijke rechters is dit een vals argument. Volgens het onderzoeksrapport van Erasmus Q-Intelligence is het beloningsverschil bij rechters in opleiding 3,5% tot 10% per jaar. In individuele gevallen liep dit op tot duizenden euro’s per jaar minder salaris. Het Bureau benadrukt dat de overheid bedrijven verplicht om beloningsdiscriminatie te corrigeren, maar zichzelf niet aan diezelfde maatstaf houdt. 

    Strafrechter van rechtbank Noord-Nederland en mede-eiseres in de zaak, Marlies Spooren, stelt: ‘’Helaas toont deze zaak aan dat het recht op gelijk loon voor gelijk werk nog onvoldoende gewaarborgd is in onze samenleving zelfs niet binnen onze eigen overheid. Met deze procedure hoop ik andere vrouwen de steun te geven zich over dit onderwerp uit te spreken om zo loondiscriminatie tegen te gaan.’’ 

    “Het is een principekwestie,” zegt Marlies Vegter, jurist bij Bureau Clara Wichmann. “De overheid wil vooruitkijken, maar niet achterom. Terwijl het probleem al jarenlang bekend was en in 2023 ook zwart-op-wit is erkend, wordt niets gedaan voor de vrouwen die jarenlang minder verdienden.” 

    Binnen de rechterlijke macht is brede steun voor gelijke beloning. De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak heeft zich herhaaldelijk uitgesproken voor compensatie en waarschuwt dat het huidige beleid nog steeds ruimte laat voor willekeur in inschaling. Gerechtsbesturen mogen namelijk nog steeds afwijken van het beleid, waardoor discriminatie ook in de toekomst kan blijven bestaan.  

    Eline Groenendaal, strafrechter op Bonaire en mede-eiseres in de zaak, benadrukt: “Deze zaak gaat over rechtvaardigheid. Wij vrouwen werden, en worden nog steeds, ongelijk beloond in de rechtspraak. En ik vind het ongelooflijk dat de staat dat niet erkent, en niet uit zichzelf er juist alles aan wil doen om dat recht te zetten. Wat voor voorbeeld geef je dan?” 

    Advocaten Astrid Helstone en Fiona Stewart van Stibbe: 

    “Wij zien het oordeel van het College met vertrouwen tegemoet. Compensatie voor de loondiscriminatie die heeft plaatsgevonden is nu onvermijdelijk, urgent en noodzakelijk. Een oordeel van het College is wat ons betreft een eerste stap naar een passende compensatieregeling voor alle vrouwelijke rechters en officieren die nadeel hebben ondervonden van het inschalingssysteem.” 

    Het is nog niet bekend wanneer het College voor de Rechten van de Mens uitspraak doet. 

    Noot voor de redactie – Niet voor publicatie: 
    Voor meer (pers)informatie en interviewverzoeken kunt u contact opnemen met Charlotte van Schijndel via cvanschijndel@nieuw.clara-wichmann.nl / +31 6 51583484 

    Over Bureau Clara Wichmann 
    Bureau Clara Wichmann streeft naar een betere maatschappelijke en rechtspositie van vrouwen in Nederland. Hiernaast zijn wij medestander in het bestrijden van alle vormen van genderdiscriminatie, ongelijkheid en stereotypering. Dit gebeurt door bevordering en beïnvloeding van het recht, de rechtspraktijk, wet- en regelgeving en de wettoepassing waarin principiële kwesties aan de orde komen die de rechten van vrouwen direct raken. 
      

  • TROUW: Wie mantelzorgers niet steunt, discrimineert vrouwen

    Pgb-zorgverleners die zorg verlenen, voornamelijk vrouwen, worden gediscrimineerd, arbeidsrechtelijke bescherming en sociale zekerheid wordt hen onthouden.

    Zo schrijft onze jurist en staflid Marlies Vegter in een opiniestuk in Trouw, waarin ze dit urgente probleem aan de kaak stelt.

    Naar aanleiding van onze rechtszaak met Carol Kollmann bij de Centrale Raad van Beroep, is er een wetsvoorstel in internetconsultatie dat sociale zekerheid moet gaan regelen voor pgb-zorgverleners die werken op een arbeidsovereenkomst.

    Helaas voorziet het wetsvoorstel niet in bescherming voor pgb-zorgverleners die zorgen voor een familielid. In het opiniestuk roepen wij de overheid op om deze lacune te dichten en te zorgen dat het wetsvoorstel geldt voor alle pgb-zorgverleners, ongeacht of zij zorg verlenen aan een familielid of aan iemand buiten de familiekring. Leest het artikel hier.

  • Reactie BCW op wetsvoorstel aanpassing Regeling dienstverlening aan huis.

    Bureau Clara Wichmann reageerde op het wetsvoorstel tot aanpassing van de Regeling dienstverlening aan huis. In onze reactie op het wetsvoorstel benadrukken we dat het voorstel in zijn huidige vorm tekortschiet. Het betreft slechts een beperkte groep dienstverleners en laat andere kwetsbare werkenden, zoals pgb-zorgverleners, gastouders en huishoudelijk werkenden, buiten beschouwing. Ook wijzen we op het risico dat de voorgestelde wijzigingen bestaande ongelijkheden bestendigen of vergroten.

    Lees onze volledige reactie op het wetsvoorstel

  • PERSBERICHT: MINISTER DOET NIETS MET LAATSTE KANS: COLLEGE VOOR DE RECHTEN VAN DE MENS BUIGT ZICH OVER LOONKLOOF RECHTERLIJKE MACHT 

    Persbericht Loonkloof binnen rechterlijke macht 

    MINISTER DOET NIETS MET LAATSTE KANS: COLLEGE VOOR DE RECHTEN VAN DE MENS BUIGT ZICH OVER LOONKLOOF RECHTERLIJKE MACHT 

    Twee weken geleden stelde Bureau Clara Wichmann de Staat aansprakelijk voor de loonkloof binnen de rechterlijke macht. Hierbij bood het Bureau de Staat een laatste kans om tot een oplossing te komen. Een reactie van de minister bleef uit. Daarom stapt Bureau Clara Wichmann samen met vrouwelijke rechters vandaag naar het College voor de Rechten van de Mens. 

    Marko Jovović, advocaat bij Stibbe, het advocatenkantoor dat Bureau Clara Wichmann pro bono bijstaat: ”Onafhankelijk onderzoek toont aan dat hier sprake is van ongelijke beloning. Een duidelijk geval van verboden onderscheid op basis van geslacht. Het is problematisch dat de Staat het aan laat komen op een zaak bij het College voor de Rechten van de Mens.” 

    Al decennia krijgen vrouwelijke rechters en officieren van justitie in Nederland echter gemiddeld minder betaald dan hun mannelijke collega’s. Dit verschil in beloning varieert van 3,5% tot bijna 10%, dus tot ruim een maandsalaris per jaar minder. Dit komt door willekeur en het inschalingsbeleid. Door dit systeem wordt in de samenleving bestaande ongelijkheid tussen vrouwen en mannen in stand gehouden en doorgezet binnen de rechterlijke macht. 

    Dit probleem wordt al sinds 2018 bij de Staat aangekaart. Ondanks dat onafhankelijk onderzoek bevestigt dat er een significant beloningsverschil bestaat tussen vrouwelijke en mannelijke rechters, er meermaals gesprekken zijn gevoerd door rechters, de Nederlandse Vereniging voor de Rechtspraak en Bureau Clara Wichmann met de Staat, is het beloningsbeleid nog niet aangepast. Ook weigert de Staat tot op heden de vrouwelijke rechters en officieren van justitie te compenseren voor gemist inkomen. 

    Nadat de Staat ook geen gehoor gaf na de geboden twee weken termijn, heeft Bureau Clara Wichmann samen met vrouwelijke rechters uiteindelijk vandaag het verzoekschrift bij het College voor de Rechten van de Mens ingediend. 

    Marlies Vegter, jurist bij Bureau Clara Wichmann: “Juist hier zou de Staat een voorbeeld moeten stellen. Ongelijke beloning is een structureel probleem in onze samenleving, terwijl de wet dit onderscheid verbiedt. In 2022 was de loonkloof in Nederland nog 13%*. Deze stap zetten wij dan ook niet alleen voor de vrouwelijke rechters en officieren van justitie, maar voor alle meisjes en vrouwen in Nederland, want 2086 duurt simpelweg te lang.”

    Bron:

    * https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Gender_pay_gap_statistics

  • Neem gediscrimineerde werknemer serieus 

    In een zaak, die door Bureau Clara Wichmann is ondersteund, heeft het College voor de Rechten van de Mens geoordeeld dat, in geval een medewerker wordt gediscrimineerd door een derde van buiten de organisatie, de wens van die medewerker leidend moet zijn bij het wel of niet doen van aangifte en/of het nemen van andere stappen. Het is niet de bedoeling dat de werkgever zelf voor de gediscrimineerde werknemer gaat invullen wat de passende sanctie is. Belangrijk is ook dat een werkgever het eigen protocol volgt. Staat daarin dat aangifte wordt gedaan bij discriminatie, dan moet dat ook gebeuren. 

    Voor meer informatie zie het interview dat de betreffende medewerker, Rozy Henrietta, en de jurist die haar bijstond, Mirjam Admiraal van The Portable Lawyer, hebben gegeven aan De Nieuws BV.

    Bureau Clara Wichmann heeft deze zaak ondersteund, omdat zij het belangrijk vindt dat er meer aandacht komt voor racisme op het werk en in het bijzonder voor de combinatie van racisme en seksisme die in deze zaak aan de orde was. Het lijkt er namelijk sterk op dat het feit dat Rozy Henrietta aanvankelijk niet serieus werd genomen door haar werkgever en als lastig werd ervaren, samenhangt met haar hoedanigheid van zwarte vrouw. Helaas heeft het College zich hierover niet specifiek uitgesproken. Desondanks is sprake van een belangrijk oordeel, nu het duidelijk maakt dat het niet nemen van adequate actie tegen racisme ook een vorm van racisme is. 

    Het oordeel is hier te vinden. Gelijktijdig met dit oordeel in relatie tot de inlener heeft het College geoordeeld dat ook het uitzendbureau onderscheid op grond van ras heeft gemaakt door de klacht van Henrietta te laat te behandelen en eerst een traject in te zetten dat alleen gericht was op haar in plaats van op de inlener. Zie hier.